Về công hàm năm 1958

Nhiều tranh luận trên mạng về công hàm năm 1958, ý kiến biện luận theo hướng vô hiệu chủ yếu tập trung vào thông lệ luật pháp quốc tế. Nhưng tôi thấy còn hướng này cũng nên làm rõ ra:

- Tính hợp hiến, hợp pháp của công hàm này (cho là có thật đi) đối với bản thân hiến, luật pháp của VN lúc đó ra sao?

- Cho rằng công hàm của TT thừa nhận hải đồ kèm theo của Tàu lúc đó thì điều đó đâu có đồng nghĩa với việc ký kết 1 hiệp ước, nghị định?

- Cho dù là hiệp ước hay nghị định thì TT cũng đâu có quyền ký? Chủ tịch nước có ký cũng còn phải mang ra QH phê chuẩn rồi ban hành thông báo. Ban hành thông báo rồi mới có cơ sở thực hiện cơ mà???
------------
Các ghi chú:

1. Năm 1958 thì có thể nói vẫn phải đối chiếu (về nguyên tắc) với Hiến pháp 1946. Những vấn đề cụ thể hơn trong thời gian đó thì tôi chưa có điều kiện tìm hiểu rõ hơn. Nhưng về đại thể TT CP vẫn không có quyền hạn và chức năng làm những việc như ngụ ý trong công hàm?

Quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hoà (1946) vốn là một Quốc hội lập hiến. Song do hoàn cảnh cách mạng và kháng chiến nên Hiến pháp năm 1946 ch­ưa được ban hành. Quốc hội đã giao cho Chính phủ và Ban Th­ường trực Quốc hội căn cứ vào các nguyên tắc đã định của Hiến pháp để thực thi việc lập pháp. Với tư­ cách là cơ quan quyền lực cao nhất của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, Quốc hội đã giải quyết mọi vấn đề của toàn quốc, lập hiến và lập pháp, biểu quyết ngân sách, chuẩn y các hiệp ư­ớc mà Chính phủ ký với nước ngoài, Quốc hội khoá I đã hoàn thành trách nhiệm của mình đối với một giai đoạn lịch sử quan trọng của đất nước.

2. Hiến pháp Việt Nam và Hiến pháp 1946. Ở cái dòng màu đỏ liệu có thể tiếp tục cái logic: cái gì cấp dưới làm sai thì cấp trên bãi bỏ???

http://vi.wikipedia.org/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_Vi%E1%BB%87t_Nam

Hiến pháp 1946

http://vi.wikisource.org/wiki/Hi%E1%BA%BFn_ph%C3%A1p_Vi%E1%BB%87t_Nam_D%C3%A2...

Điều thứ 52

Quyền hạn của Chính phủ:

a) Thi hành các đạo luật và quyết nghị của Nghị viện.

b) Đề nghị những dự án luật ra trước Nghị viện.

c) Đề nghị những dự án sắc luật ra trước Ban thường vụ, trong lúc Nghị viện không họp mà gặp trường hợp đặc biệt.

d) Bãi bỏ những mệnh lệnh và nghị quyết của cơ quan cấp dưới, nếu cần.

đ) Bổ nhiệm hoặc cách chức các nhân viên trong các cơ quan hành chính hoặc chuyên môn.

e) Thi hành luật động viên và mọi phương sách cần thiết để giữ gìn đất nước.

g) Lập dự án ngân sách hàng năm.

Điều thứ 53

Mỗi sắc lệnh của Chính phủ phải có chứ ký của Chủ tịch nước Việt Nam và tuỳ theo quyền hạn các Bộ, phải có một hay nhiều vị Bộ trưởng tiếp ký. Các vị Bộ trưởng ấy phải chịu trách nhiệm trước Nghị viện.

Điều thứ 54

Bộ trưởng nào không được Nghị viên tín nhiệm thì phải từ chức.

Toàn thể Nội các không phải chịu liên đới trách nhiệm về hành vi một Bộ trưởng.

Thủ tướng phải chịu trách nhiệm về con đường chính trị của Nội các. Nhưng Nghị viện chỉ có thể biểu quyết về vấn đề tín nhiệm khi Thủ tướng, Ban thường vụ hoặc một phần tư tổng số Nghị viện nêu vấn đề ấy ra.

Trong hạn 24 giờ sau khi Nghị viện biểu quyết không tín nhiệm Nội các thì Chủ tịch nước Việt Nam có quyền đưa vấn đề tín nhiệm ra Nghị viện thảo luận lại. Cuộc thảo luận lần thứ hai phải cách cuộc thảo luận lần thứ nhất là 48 giờ. Sau cuộc biểu quyết này, Nội các mất tín nhiệm phải từ chức.

3. Tham luận về công hàm này trên diễn đàn hoangsa.org:

http://hoangsa.org/diendan/viewtopic.php?f=5&t=8

* Nhưng đấy là nói theo hiến luật. Còn thực tế thì ra sao? Theo tôi có 2 thực tế quan trọng nhất cần lưu tâm:

- Ở VN chúng ta chưa có truyền thống tôn trọng Hiến pháp.

http://www.x-cafevn.org/?q=node/656

- Tranh chấp trên biển Đông là sự tiếp nối kéo dài của các tranh chấp giữa các quốc gia khi khả năng khai thác và tầm nhìn đạt tới mức độ cần thiết. Người ta chẳng ai đi tranh chủ quyền trên sao Hoả vào lúc này nhưng biết đâu 100 năm nữa lại chả đánh nhau vì miếng đất trên mặt trăng? Sự hình thành cương thổ là 1 quá trình có tính tương đối và cũng rất bấp bênh. Dưới góc độ sắc tộc lại còn tương đối nữa. Không thể và không nên tuyệt đối hoá những tranh chấp theo kiểu "tất cả là của tao".

Nhưng quan tâm, suy nghĩ và hành động về sự kiện tranh chấp HS, TS là sự mở đầu rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay cho chúng ta-nhất là thế hệ trẻ ở VN.



- Trong bài viết sau chúng ta có thể ý thức rõ hơn thực tế hiện nay về biên giới của các quốc gia là 1 khái niệm dang dở và chồng chéo các quyền lợi khác nhau như thế nào:

http://hoithao.viet-studies.info/1998_LMNghia.htm

Hoàng Sa, Trường Sa

Blog Minh Biện-blog của nhóm trí thức VN ở nước ngoài đang có nhiều bài viết có giá trị về chủ đề Hoàng Sa, Trường Sa.

http://www.minhbien.org/

Entry for December 10, 2007

http://hoithao.viet-studies.info/1998_LMNghia.htm

Link ve Hoang Sa, Truong Sa

http://youtube.com/watch?v=pUjV7n6QdDQ




Ảnh từ blog Trang Hạ
http://blog.360.yahoo.com/blog-Vu7viS0laaeZd4RQ7woX3YU-?cq=1

Entry for December 10, 2007

Biểu tình chống Trung Quốc khẳng định chủ quyền của Vn ở Hoàng Sa và Trường Sa.
Ảnh từ blog của bác Na Son

Các bạn Tàu với dịch tả kể ra cũng có phương diện tích cực: làm tăng ý thức cộng đồng và có thể cũng có tác dụng tăng sức đề kháng cho chúng ta.

Viết lăng nhăng cho qua ngày đoạn tháng.

- Bác GĐ CA Tp Hn hứa (hay tuyên bố) là Hà nội sẽ hết ùn tắc vào 2015. Khi được hỏi tại sao biết bác giả nhời thế này "2020 là thời điểm công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Việt Nam mà Hà Nội là thủ đô nên sẽ về đích trước vài năm. Năm 2015 Hà Nội sẽ là thành phố an toàn văn minh, không có ùn tắc giao thông".

Mình nghĩ vấn đề giao thông là vấn đề của nhiều ngành và lĩnh vực. Cho dù vấn đề chủ yếu của ùn tắc là do ý thức tham gia giao thông của người dân thì vẫn rất khó để ngành CA 1 mình giải quyết được ùn tắc. Huống hồ bác lại lấy kế hoạch tương lai từ nghị quyết 45% đô thị hoá toàn quốc ra để giả nhời :)

Ùn tắc giao thông là 1 trong những hậu qủa của phát triển ĐTH quá nhanh không đi kèm với chất lượng ĐTH. Ở các nước đang phát triển, do vậy, xuất hiện nhiều thành phố cực lớn trong 1 thời gian ngắn với những triệu chứng được đặt tên là "bệnh to đầu". To đầu thì đương nhiên là không xinh gái (la ville nhỉ) và dễ gãy cổ. Vậy những biến đổi không chỉ liên quan đến hạ tầng kỹ thuật mà còn kéo theo vô vàn những vấn đề xã hội như: xóm liều, ổ chuột, tệ nạn, phá vỡ cầu trúc...Vấn đề là nhìn nhận nó như thế nào chứ không phải lại dễ dàng "ôi thành phố mến yêu của tôi" bala bala...như nhiều người hay mắc phải. Chưa nói đến đẩy nó lên thành cực đoan kiểu Hà nội gốc với lại tỉnh lẻ nữa thì thôi rồi.

Bài học nhập môn về đô thị hoá được mở đầu bằng nhận thức "Đô thị hoá là tất yếu"-vấn đề chỉ là quản lý phát triển ĐTH được không và như thế nào mà thôi. Thành phố là 1 thực thể sống và luôn biến đổi. Sự lựa chọn, những thách đố (enjeux) của nó luôn là nằm lưng chừng giữa vĩnh cửu và đổi thay. Và sự phát triển của ĐT luôn gắn với những thoả thuận và quyết định của các chủ thể khác nhau trong cộng đồng XH đô thị. "Về khía cạnh QHĐT, cách thức chọn quyết định, xét cho cùng, có tầm quan trọng lớn hơn nhiều so với bản chất của chính vấn đề ấy"-(Jean-Paul Lacaze).

Vậy điều rút ra là gì? Là để phản bác những tư duy kiểu cấm xe từ ngoài vào hay hạn chế nhập cư hay những gì đại loại thế khi người ta nghĩ đến các hệ quả xấu của phát triển ĐTH. Quay lại chuyện ùn tắc giao thông, theo mình nguyên nhân đầu tiên và cũng là khái quát bao trùm nhất là vấn đề của QHĐT, cụ thể là quy hoạch vùng. Sự mất cân bằng ở quy mô lớn là nguyên nhân quan trọng nhất và chỉ điều chỉnh ở quy mô đấy mới thực sự tiếp cận được bản chất vấn đề.

Cho dễ tưởng tượng chúng ta hãy coi ví dụ này: trên mặt phẳng bàn, có rải đều cùng 1 mật độ các mạt sắt. Các bạn vứt ngẫu nhiên vài miếng nam châm to nhỏ khác nhau vào. Điều gì sẽ xảy ra thì cũng giống như những gì đang diễn ra về đại thể của quá trình ĐTH. (Tất nhiên sức hút không thể bao quát được hết những đặc điểm có tính cách XH). Như trong ví dụ trên thì việc khoanh 1 hàng rào quanh cục nam châm to nhất là vô nghĩa và có tính cưỡng bách cao. Chỉ 1 bố cục hài hoà và tổng thể mới giải quyết ổn thoả được sự cân bằng động của khu vực. Hà nội hiện nay đang phát triển phình to ra trên cơ sở mạng đường vành đai và các tuyến hình tia. Trong phạm vi gần trung tâm là mạng bàn cờ cũ. Mạng hình tia có tác dụng thâm nhập và liên hệ đối ngoại tốt nhưng có nhược điểm là có nhiều điểm cực đoan khi vào gần trung tâm. Cấu trúc tầng bậc 1 trung tâm này cũng làm cho các đơn vị ở mới trở lên xa lạ với tỉ lệ của các hạ tầng lớn vùng ngoại vi.

Xem cái bản đồ trên chúng ta có thể hiểu được đôi điều vì sao lại hay xảy ra ùn tắc ở khu vực xung quanh vành đai 2 của HN (vành đai từ đường Đại Cồ Việt chạy 1 vòng). Chẳng phải quy hoạch Pháp ngày xưa trong trung tâm tốt hơn bây giờ mà chỉ đơn giản là nếu đường đi từ A đến B thì tắc đường sẽ xảy ra ở giữa chứ đương nhiên chẳng bao giờ ở A hay ở B cả.

Mô hình phát triển các khu ĐT mới (KTĐM) cũng tồn tại rất nhiều vấn đề nhưng để tớ viết sau. Điểm cần lưu ý là cấu trúc thành phố HN trong mối liên hệ với các làng ngoại vi là 1 cấu trúc có tính bản sắc và đặc thù rất riêng cần lưu tâm trong việc phát triển các dự án hạ tầng cũng như phát triển những đơn vị ở mới hoàn toàn xa lạ với VH truyền thống.

Lạnh lẽo, mù mù và lặng lẽ

1. Trời đất mù mù và không gian thì hơi lạnh lẽo. Lặng lẽ nữa. Tôi nghĩ đến những bài thơ của Lưu Quang Vũ khi đọc những entry cuả bè bạn. Một tình cảnh trớ trêu. Nhiệt tình và sự nhạy cảm trong bạn đã an ủi bạn, khiến bạn thấy mình như có cả một bảng màu vẽ trên tay. Trong thảng thốt bạn đã vẽ lên 1 mảng màu đẹp. Nhưng bạn bối rối với "bức tranh" vẽ dở. Bạn biết trước ngay cả cái tình huống đi lại loăng quang rồi rốt cuộc phán 1 câu "chán bỏ xừ" luôn thể. Bạn đang bắt đầu chán nản cả việc hình dung ra những đám màu ngẫu nhĩ rối rắm và rộng mở cho mọi liên tưởng trên toan...Tại sao lại thế? Có khi là tại những dự phóng quá quả cảm.


2. Không còn nhớ được lần đầu đọc thơ LQV là vì sao hay do đâu nữa. Lúc đó khoảng 20 tuổi và chưa hề nghe gì đến LQV như 1 nhà thơ cả. Có thể là 1 lần trong 1 nhà sách nào đó, lật giở và tình cờ nghe cái gì đó vang vọng. Mình thường quyết định rất nhanh việc mua hay không một cuốn sách sau khi đọc 1 vài dòng ngẫu nhiên. Có cái gì đó như là thần thái, khí chất của câu chữ vậy. Đồng nhất việc sống với biểu hiện của nó nên mình thường ngoan cố không đọc những khí chất thiếu sự thành thực bao dung và tự phản tỉnh.

Sau này mới biết rất nhiều người trẻ cùng thích 1 cách kín đáo thơ LQV. Có lẽ đó là hình ảnh của độ tuổi từ 20 đến trên 30 thì phải. Sau đó thơ LQV thay đổi, và tâm tình độc giả cũng thay đổi nhiều. Và có thể, thế mới là phải.

Câu hỏi mình muốn nghĩ đến là do đâu thơ LQV lại đi vào lòng nhiều người đến vậy, cho dù họ có nhiều khi chính kiến rất khác nhau? Cái ý nghĩ đầu tiên thoáng qua là bắt nguồn từ cái phông văn hoá của 1 thời kỳ. Tức là có lẽ với những bạn miền Nam sẽ khác chăng. Trong thơ LQV sử dụng rất nhiều hình ảnh của 1 thời kỳ VH của miền Bắc trước 75. Ví dụ như bài thơ ngẫu nhiên này:

Bài hát trong một cuốn phim cũ
Thức dậy giữa đêm dài
Thằng người bé nhỏ
Đứng trước mịt mùng sóng vỗ
"Ta là ai
Ta đến làm gì ?"

Đội mũ phớt rộng vành
Áo vét-tông kiểu đầu thế kỷ
Anh hề xiếc đã già
Không làm ai cười nữa
Lũ trẻ ngồi xem
Lầm lì cau có.

"Ta đến làm gì ta sẽ đi tới đâu ?"
Các sinh viên bàn cãi nhau
Về ý nghĩa của tồn tại
Em ngồi im lặng
Cô đơn với chính mình.

Tập an-bom em bỏ quên
Hê-minh-uây đeo súng săn
Chân dung Bô-voa ngày trẻ
Cuốn sách viết từ thế chiến thứ hai
Mọi chuyện quẩn quanh vẫn thế
Điều chủ yếu chưa tìm ra
Anh là gì của em
Con người là gì đối với nhau ?

Bài hát trong một cuốn phim cũ
Khi dãy phố lên đèn
Làm cô thợ khâu buồn phát khóc
Ước chi mọi việc giản đơn
Như bó tầm xuân vừa mới hái
Vị thần lo âu vị thần khắc khoải
Đứng bên linh cữu Phao-stơ
Từ thuở con người trong hang động bước ra
Mặt nhân sư nói gì
Chưa cách nào hiểu được.

Sóng khổ đau đã tạc hình em
Anh yêu ngọn lửa đó

Bài hát trong một cuốn phim cũ
Như những con đom đóm
Thức dậy giữa đêm dài.


Như mình chẳng hạn, thậm chí ít khi thuộc 1 bài thơ nào của LQV 1 cách hoàn chỉnh. Chỉ đơn giản là cảm giác thân thiết khi mở 1 trang giấy bắt gặp những hình ảnh gợi những liên tưởng xa xưa và rộng mở. Nhiều khi là từ thơ ấu vọng về-từ thơ ấu mọi thứ đều thật thân thương và đáng mến. Tất cả các khung hình chồng xếp như tranh xé dán, đi mải miết trong 1 nhịp điệu của sự mê đắm-như ai đó từng nhận xét về thơ LQV. Sự mê đắm của tuổi trẻ, khao khát đốt hết nhiệt huyết cho những ước vọng vừa mơ hồ vừa kỳ cùng hùng vĩ u uẩn.

Nhưng điều quan trọng nhất, theo mình, chính là từ tâm thế của những trang thơ. Những bài thơ không được sáng tác. Chúng là tiếng vọng của những lần độc thoại với chính mình của một người trẻ đang âm thầm gắng gượng vượt qua một cái gì đó mơ hồ thấp thoáng như là bản ngã của họ. 1 sự tự vấn đi vào bên trong. Không phải chối bỏ nhưng lại phải bắt đầu từ sự chối bỏ- chối bỏ những gì đã luôn là sự mê đắm của tuổi trẻ-để tự nhìn được lại mình. (Lủng củng quá-mình cũng viết cho mình thôi :).

Sao tôi lại muốn em tin
Khi chính tôi chẳng tin ai cả

Đấy không phải là về việc tin ai, mà là về sự hoài nghi. Sự hoài nghi có trước niềm tin trong ngữ cảnh này.

Chính từ tâm thế này mà những dòng thơ đã có được đồng thời cả 2 điều: mặt này là sự thành thực trộn lẫn trong khát vọng sống mê đắm mãnh liệt của tuổi trẻ nhiều khi mong manh nhạy cảm và mặt kia là niềm tin kỳ cùng vào tiềm tàng nhân tính trong bản thân đang xao động sâu sắc cùng sự hoài nghi của 1 ý chí hùng liệt vào chính mình và vào con người.

Cuối cùng, chính sự tiết chế đã khiến những bài thơ không bị biến thành mê cung của những ảo giác hay thành những huênh hoang vô lối-cho dù đôi khi chúng ta có thể gặp những câu thơ hoành tráng, nhưng chúng ta sẽ nhanh chóng mỉm cười và đi tiếp cùng dòng liên tưởng miên man của cảm xúc.


3. Tôi bắt gặp trong cách giải những bài toán đại số sự tương đồng với cách để nhìn sự đa nghĩa, mơ hồ và bấp bênh của cuộc sống. Nguyên tắc thật đơn giản: hãy để đầu óc rộng mở và xem xét tất cả các yếu tố. Cái gì chưa biết thì tạm gọi cho nó 1 cái tên. Xem xét và thiết lập mọi mối quan hệ, mọi tương quan. Và sau đó hãy tư duy thật chặt chẽ và toàn thể.

Không phải bài toàn nào cũng có thể tìm ra lời giải, cho dù là vô nghiệm. Hay gặp nhất là số ẩn số nhiều hơn số phương trình. Cái chúng ta có được chỉ là những góc nhìn mới mẻ hơn của các tương quan.

Vừa xem 1 đoạn phim có câu nói này hay phết "Có 2 sự ngu ngốc lớn lao: của con người và của vũ trụ. Nhưng chỉ vũ trụ là vô hạn."